X
تبلیغات
رایتل
وب نوشت ‌های دانش آموز سال دوم تجربی
شنبه 23 مهر‌ماه سال 1384
نسل جدید آندوسکوپی


آندوسکوپی جدید



با توجه به کارآمدی روش آندوسکوپی مجازی ، ادغام دو سیستم مجازی و معمولی برای افزایش اطلاعات تشخیصی ، درمانی و معالجه بیمار بسیار مناسب است در کشور ما پس از حوادث و بیماری های قلب و عروق ، آمار مرگ و میر ناشی از سرطان رتبه سوم را به خود اختصاص داده است و در این میان سرطان روده بزرگ یا کولون یکی از شایع ترین سرطان ها بخصوص در افراد سالمند است ، حال آن که تشخیص بموقع این سرطان در درمان آن تاثیر چشمگیری دارد. به طور معمول تصویربرداری تشخیصی این بیماری ؛ با یک یا چند تکنیک مختلف همراه است که پرکارترین آنها آندوسکوپی متداول روده بزرگ است.به دلیل تهاجمی بودن این روش تشخیصی ، بتازگی از تکنیکی به نام آندوسکوپی مجازی کولون استفاده می شود. به طور معمول ، تصویربرداری تشخیصی با یک یا چند تکنیک مختلف برای شناسایی عوامل اولیه بروز سرطان مانند پلیپ و همچنین تشخیص میزان پیشرفت آن در پیشگیری یا درمان لازم است.در این میان آندوسکوپی متداول روده بزرگ ، یکی از پرکارترین این روشهاست. به گفته دکتر شهرام اخلاق پور، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران ، کلمه آندوسکوپی دارای ریشه یونانی و ترکیبی از دو کلمه Endoبه معنی داخل و skopeein به معنای دیدن است.در روش آندوسکوپی معمولی ، آندوسکوپ را که دارای چندین رشته فیبرنوری است به داخل بدن بیمار وارد می کنند.یک دسته فیبرنوری برای انتقال نور به داخل بدن و لوله ای دیگر برای انتقال تصویر قسمت مورد نظر از داخل بدن به عدسی چشمی یا دوربین بیرونی به کار می رود. تصاویر تهیه شده روی یک صفحه نمایشگر ویدئویی ظاهر می شوند.اخلاق پور می افزاید: نقص عمده این روش ، تهاجمی بودن آن است. به همین دلیل یکی از تکنیک هایی که بتازگی برای نمایش ساختارهای داخلی به کار رفته است، آندوسکوپی مجازی کولون است.مزیتهای روش آندوسکوپی مجازی کولون که کولونسکوپی هم نامیده می شود، سبب شده میزان توجه پزشکان متخصص به این روش برای تشخیص بیماری ها افزایش یابد؛ البته با توجه به این که چنین سیستمی در تشخیص و درمان دیگر ساختارهای لوله ای شکل بدن نیز به کار می رود، امکان تعمیم سیستم برای کاربردهای دیگر آندوسکوپی نیز وجود دارد.

 

جمع آوری تصاویر اولیه

 

یکی از تکنیک های جدیدی که در چند سال اخیر برای نمایش ساختارهای داخلی به کار رفته ، آندوسکوپی مجازی است. به طور کلی تکنیک های مجازی را می توان در بخشهای مختلفی از واکنش انسانی به کار برد.به گفته اخلاق پور، سیستم آندوسکوپی مجازی از 3 قسمت اصلی پردازش ، نمایش سه بعدی و هدایت کاربر تشکیل شده است.آندوسکوپی مجازی برای اندازه گیری کمی بافت مانند اندازه ، فاصله و شکل بافت به کار می رود و محدودیت های فیزیکی و فیزیولوژیک آندوسکوپی متداول را هم ندارد.برپایه آخرین نتایج و آزمایش های به دست آمده ، مدت زمان تصویربرداری با روش معمولی در حدود 30دقیقه و در روش مجازی 15 دقیقه است. برای تهیه تصاویر با کیفیت بهتر و با درصد خطای تشخیصی کمتر، پیش از تصویربرداری ، لوله ای را که حاوی دی اکسید کربن یا هواست از قسمت انتهای روده بزرگ وارد می کنند تا باعث انبساط داخل روده بزرگ شود.اخلاق پور معتقد است انواع تصاویر اولیه به کار رفته در این روش می تواند تصاویر سی تی یا ام.آر.آی باشد. تکنیک کار در مورد تصاویر سی تی به این صورت است که با استفاده از روش تصویربرداری مقطع نگاری کامپیوتری مارپیچی ، تصاویر دوبعدی بسیار زیادی از کل روده بزرگ تهیه می کنند.مقطع نگاری کامپیوتری معمولی برای نمایش سطح مقطع ارگان ها و ساختارهای بدن و در صورت پردازش ، نمایش سه بعدی آنها از تصاویر اشعه ایکس استفاده می کند. در این روش بیمار داخل دستگاه سی تی اسکن ثابت است و تصاویر سی تی به شکل برشهای 360 درجه ای از او گرفته می شود.یکی از تکنیک های جدید این تصویربرداری ، مقطع نگاری کامپیوتری مارپیچی است که بیمار در طول اسکنر حرکت پیوسته دارد.این روش باعث نمایش بهتر رگهای خونی و بافتهای درونی مانند حفره سینه می شود و سرعت آن نسبت به مقطع نگاری معمولی بهتر است ، به طوری که می توان تصاویر را در مدت زمان یک بار نفسگیری با کیفیت بالا به دست آورد.

 

سیستمی که تشخیص را آسان می کند

 

روشهای آندوسکوپی متعارف مشکلات خاصی دارند. از جمله این مشکلات آن است که تنها نمایش حدود 80درصد از داخل روده بزرگ امکان پذیر است ، حال آن که قسمتهای زیرین کولون که ممکن است پلیپ ها در آنجا مخفی شده باشند، به وسیله این روش مشاهده نمی شوند. علاوه بر این ، معمولا روده بزرگ به قدری بزرگ است که فیبرنوری قادر به رسیدن در ابتدای روده بزرگ نیست.ضمن آن که در آندوسکوپی معمولی خطر سوراخ شدن دیواره روده وجود دارد. در این روش باید یک فیبر با طول حدود 5فوت از قسمت انتهایی روده بزرگ وارد بدن شود.بیمار معمولا در این روش باید بیهوش شود و مهمتر این که باید رژیم غذایی را کاملا سخت و جدی رعایت و مواد ملین بسیار مصرف کند.در مقایسه میان روش آندوسکوپی معمولی و آندوسکوپی مجازی روده بزرگ باید گفت در روش مجازی ، کل روده بزرگ قابل رویت است.تنها به یک کاتتر با طول یک اینچ برای ورود دی اکسید کربن به منظور انبساط کولون احتیاج است و در حقیقت این روش برخلاف روش معمول تهاجمی نیست. در آندوسکوپی مجازی لزومی به بیهوشی بیمار وجود ندارد، ضمن آن که رژیم غذایی بسیار ساده تر و مواد ملین ملایم تری قابل استفاده است.می توان در حین انجام آندوسکوپی بقیه ارگان های شکمی و لگنی را نیز مورد آزمایش قرار داد؛ به عنوان مثال شرایط غیرعادی خارج از روده بزرگ مانند انبساطهای غیرعادی شریانی یا سنگهای کلیه قابل رویت هستند و به زمان بهبود و ترمیم محل جراحی در این روش نیازی نیست.در ضمن هزینه آندوسکوپی مجازی بسیار کمتر از روشهای متداول فعلی است ، هر چند تحت پوشش بعضی از بیمه ها نیست. آندوسکوپی مجازی نیز محدودیت هایی دارد که از آن جمله می توان به عدم تشخیص پلیپ های بسیار کوچک اشاره کرد. چنان که پس از انجام آن تشخیص داده شود که بیمار پلیپ دارد،باید دوباره با روش آندوسکوپی معمول آن را از میان برد.در نتیجه با توجه به کارآمدی روش آندوسکوپی مجازی در تشخیص زودهنگام بیماری های کولونی و غیرتهاجمی بودن این روش ، همچنین افزایش روزافزون نیازهای بالینی به چنین سیستمی در تمامی ساختارهای لوله ای شکل ، ادغام دو سیستم مجازی و معمولی برای افزایش اطلاعات تشخیصی ، درمانی و معالجه بیمار بسیار مناسب است.